web space | website hosting | Business Hosting Services | Free Website Submission | shopping cart | php hosting
DOUGLAS DC-3 / C-47
SKYTRAIN - SKYTROOPER - DAKOTA - GOONEY BIRD

De geboorte van een klassieker

In 1935 benadert American Airlines directeur, C.R.Smith, Douglas om een vliegtuig te bouwen dat de concurrentie, die met de Boeing 247 en de DC-2 vliegen de loef af te steken. Fred Stineman komt met een verbeterde en grotere DC-2, en noemt deze de Douglas Sleeper Transport (DST). Oorspronkelijk ontworpen om plaats te bieden aan 14 slaapplaatsen blijkt de optie met 21 zitplaatsen realistischer en rendabeler. Twee Wright Cyclone van 900 pk kunnen twee keer het gewicht van een lading trekken ten opzichte van de DC-2. Op 17 december 1935, exact 32 jaar na de eerste vlucht van de gebroeders Wright, maakt de eerste Douglas Sleeper Transport (X14988) haar eerste vlucht vanaf Clover Field, Santa Monica in California.

De eerste Douglas Sleeper Transport, X14988, in dienst bij American Airlines

Op 11 juli 1936 komt het toestel als vlaggenschip in dienst van American Airlines. Er zijn dan ook meer versies van het toestel te krijgen, zoals de 'Dayplane' voor 24 passagiers en de luxe uitvoering, de 'Skylounge', voor 16 passagiers. Het toestel draagt nu als officiele naam Douglas Commercial, 3rd Model, kortweg: DC-3.

De bed-indeling van een DST

Het succes is onmiddellijk duidelijk en de orders stromen bij Douglas binnen. Eind 1939 vliegen er alleen al in de Verenigde Staten zeven maatschappijen met de DC-3. De eerste buitenlandse klant is de Nederlandse maatschappij KLM en anderen staan in de rij om ook het toestel aan te schaffen. Japan sluit een licentie-overeenkomst waarna op 30 september 1938 de eerste Japanse DC-3 van de productielijn rolt. De Sovjetunie koopt 18 DC-3's en bouwt het toestel op grote schaal voor Aeroflot en de strijdkrachten (eerst als PS-84 en later als Lisunov Li-2). Ook Fokker bouwt in licentie 13 DC-3's en waarschijnlijk een 14de in mei als de Duitsers Nederland binnen vallen.

PH-ALI, van de KLM landt op Amsterdam, september 1936

De Tweede Wereldoorlog

Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt confisqueren de nazi's de DC-3's uit de onder de voet gelopen landen, waarna die gaan vliegen in dienst van de Deutsche Lufthansa. Ook de Italianen confisqueren op hun beurt DC-3's.

In de Verenigde Staten groeit het Air Transport Command uit tot een grote organisatie. De luchtvloot bestaat op dat moment voor het grootste deel uit geleaste toestellen van verschillende maatschappijen. Maar in 1940 wordt een order geplaatst voor maar liefst 545 DC-3's die als transporter zullen worden uitgerust. Het toestel krijgt een verstevigde cabinevloer en staart. Ook wordt er een grotere vrachtdeur geplaatst. Uitgerust met de Pratt & Whitney R-1830-92 van 1200 pk krijgt deze uitvoering de aanduiding; C-47 'Skytrain', met als bijnaam de 'Gooney Bird'. Alle verstevigingen leiden wel tot een gewichttoename van 2000 kg. Het toestel weegt dan 13.290 kg. Eind 1941 wordt de order uitgebreid tot nog eens 70 extra C-47's en 100 C-53's (de passagiersversie van het Amerikaanse leger).

Een C-47 in mei 1980 op Rotterdam Airport

Uit de nieuwe fabriek te Long Beach rollen 953 C-47's voor er van het 12 volt systeem overgestapt wordt op het 24 volt systeem. Deze toestellen krijgen de toevoeging 'A', de C-47A. In Long Beach worden 2832 C-47A's gebouwd. In Tulsa Oklahoma wordt ook een nieuwe fabriek opgestart die 2099 C-47A's produceert. Een derde versie wordt uitgerust met de R-1930-90 of Dash-90B motoren. Dit type wordt speciaal ontworpen om op grotere hoogte te kunnen opereren, zodat de C-47 over de zogenaamde 'Hump' kan vliegen, China-Burma-India. Long Beach bouwt 300 C-47B's en Tulsa levert 2808, plus nog eens 133 TC-47B Trainers.

In 1942 wordt het Troop Carrier Command gevormd voor het vervoeren van parachutisten en het verslepen van zweefvliegtuigen. Tijdens de eerste grote airborne operatie, de invasie van Sicilië op 10 juli 1943, worden de C-47's ingezet. Samen met nog enkele ander typen vervoerders werpen ze 4381 parachutisten af. Over Normandië in juni 1944 brengen de C-47's in de eerste 50 uur meer dan 50.000 para's over en verslepen enorme aantallen zwevers. Bij de Britse RAF komen 1895 C-47's in dienst onder de naam 'Dakota'. De eerste Dakota's komen in dienst bij het No.31 Squadron en opereren aan het Burmese front. In totaal worden 25 squadrons uitgerust met uiteen lopende Dakota's. De standaard C-47 wordt de Dakota I, de Dakota II is de C-53 uitvoering, de Dakota III is de C-47A en de C-47B wordt de Dakota IV.

De XC-47C (42-5671) in 1943 met drijvers tijdens een test

Er worden proeven gedaan met de C-47 om te onderzoeken wat er voor mogelijkheden allemaal te benutten zijn met dit toestel. Er wordt een C-47 voorzien van Edo-drijvers, de XC-47C (42-5671), om te testen of het een bruikbaar amfibisch vliegtuig zou kunnen zijn. Er worden enkele in produktie genomen, maar het werd geen succes. Een ander experiment met een C-47 wordt bekeken of het als zweefvliegtuig is in te zetten. Deze, zogenaamde XCG-17 (41-18496), zou moeten worden gesleept door een C-54 Skymaster. Maar het komt niet verder dan een test. Gevorderde DC-3's worden ingericht als transport vliegtuig voor hoge geallieerde officieren. Deze krijgen registraties van C-48 t/m C-52 om de typen te kunnen onderscheiden. Sommige typen waren voorzien van de Wasp, anderen met de Cyclone motoren, de een had veertien stoelen de andere 14 bedden, of onderling variërende gewichtsbeperkingen. De C-53 krijgt in de Verenigde Staten als bijnaam 'Skytrooper'. Een luxe VIP-uitvoering met 28 zitplaatsen wordt in Tulsa gebouwd als de C-117. Van de bestelde 131 worden er 17 geleverd. Door de capitulatie van Japan wordt de rest geannuleerd.

De cockpit van de DC-3 is nagenoeg indentiek aan de C-47

Na de oorlog verdwijnen talloze C-47 Skytrains en C-53 Skytroopers naar civiele gebruikers overal ter wereld. Op 1 juni 1948 wordt de Militairy Air Transport Service (MATS) opgericht en vliegen met een vloot van 248 C-47's in verschillende uitvoeringen. Als Berlijn alleen nog via een luchtbrug is te bevoorraden zet de MATS 105 C-47's in. Tijdens deze 'Berlin Airlift' wordt een onbedoeld record gevestigd. Volgens de beladingpapieren was er aluminium beplating aan boord voor het vliegveld Tegel. Maar de piloot heeft enorme moeite om de C-47 de lucht in te krijgen. Kreunend tegen de overtreksnelheid aan weet hij het toestel naar Berlijn te brengen. Stuiterend landt hij daar. Als hij in Berlijn zijn ware lading ziet, geen aluminium maar ijzeren platen, is zijn reactie niet voor herhaling vatbaar. Werd normaal een lading gevlogen tussen de 3500 kg tot 4500 kg, deze C-47 was geladen met een gewicht van 6500 kg!

Specificaties: C-47 Skytrain

Motoren: Pratt & Whitney R-1830-92 Twin Wasp (14 cilinders, 1200 pk)
Prestaties: Max. snelh. 365 km/u op 2285 m hoogte. Plafond 7315 m. Bereik 2575 km
Gewichten: Leeg 8256 kg. Maximaal startgewicht 11.794 kg
Afmetingen: Spanwijdte 29.11 m. Lengte 19.43 m. Hoogte 5.18 m.
Lading: 3629 kg tot 4536 kg aan militaire lading (afhankelijk van de variant)

Aantal gebouwd (alle varianten, van DST/DC-3 tot C-53):
Verenigde Staten: 10.654
Japan: 487 (bekend onder de naam L2D 'Tabby')
Rusland: 6.157 (aanduiding PS-84, later als Li-2, 'Cab')

Op mijn 'vragen aan u' pagina staat een onderdeel van (waarschijnlijk) een pomp van een C-47,... wie weet hier meer over?

Voor het vervolg over de C-47, klik 'HIER' , en lees enkele opmerkelijke vehalen.

GA TERUG